Posted on

විශ්වයම පරදවන ත්‍රිවිධ මෙහෙයුම

කොබ්බෑවල සුමනදාස වීරසිංහ

අංගුත්තර නිකායේ තික නිපාතයේ මුළුමහත් විශ්වය පුරාම ඇති ජීව අජීව සියලුම සත්වයන් හා භෞතික දේවල් සිය ග්‍රහණයට ගෙන යටත් කර ගන්නා පොදු ධර්මතාවයක්‌ බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා වදාළසේක.

“තිනිමානි භික්‌ඛවෙ සංඛ්‍යතස්‌ස සංඛත ලක්‌ඛණානි තිනිමානි තීනි උප්පාදො පඤ්ඤායති වයො පඤ්ඤායති ධිතස්‌ස අඤ්ඤතත්ථං පඤ්ඤායති.
Continue reading විශ්වයම පරදවන ත්‍රිවිධ මෙහෙයුම

Posted on

සමාජ අපරාධකරුවන් බිහි වන්නේ කෙසේද?

සමාජ අපරාධකරුවන් බිහි වන්නේ කෙසේද

මනස මිතුරු බවින් නොපිරිනු තැනැත්තියකට දරුවන් ලැබුණ පමණින් “අම්මා” යන උදාර මව් පදවියෙන් ආමන්ත්‍රණය කිරීම හෝ අගය කිරීම සුදුසු නැහැ.අපගේ සංස්කෘතිය විසින් අපට ලබාදී තිබෙන්නාවූ වටිනාකම්ය. මනස ප්‍රඩණ්ඩකාරී බවින් තොරව සැහැල්ලුවෙන් සිත පාලනය කරගැනීමට හැකිවන ආකාරයේ ශක්තියක් මවක විසින් ඇතිකර ගත යුතුයි.

ගේ දොර පිළිවෙළකට තබාගැනීම සඳහා අවශ්‍ය කටයුතු කිරීමෙන් හෝ බණ භාවනා කිරීමෙන් හෝ වෙනත් කාර්යයක නියැලී හෝ තමාගේ මනස තුළ පවතින කේන්තිය පහව යන ආකාරයෙන් කටයුතු කළ යුතුයි. කේන්තිය තරහව මනස තුළ රැඳීපවතින්නේද,එකම අදහසක් මනස තුළ ඒකාකාරීව පැවතුන හොත් පමණයි.වෙනත් කාර්යයක නියැලීම තුළින් එම සිතිවිලි වෙනස් වූ විට එම කේන්තිය තරහව වෙනස් කර සිත පාලනය කරගත හැකි වෙයි. “මෙත්තා”ව යන උදාර පාරමිතාව නොමැතිකමෙන් වර්තමාන සමාජය තුළ ගැටුම් බහුලව පවතියි. ඇතැමි දෙමවිිපියන් දරුවන්ට සාහසික ආකාරයෙන් කටයුතු කරනු ලබන්නේ මෛත්‍රිය නොමැතිකමයි. ඇතැමි දරුවන්ද දෙමවිපියන්ට සාහසික ආකාරයෙන් කටයුතු කරනු ලබන්නේද, මෛත්‍රිය නොමැති නිසයි. එවැනි තැනැත්තෙක් හෝ එවැනි තැනැත්තියක් දරුවෙකු හදාවඩා මවක හෝ පියෙකු වන්නේ කෙසේද? දරුවෙකු සිටි පමණින් පියෙකු විය හැකිද? දරුවෙකු සිටි පමණින් මවක විය හැකිද?
Continue reading සමාජ අපරාධකරුවන් බිහි වන්නේ කෙසේද?

Posted on

දුරු කළ යුතු නරක පුරුදු

දුරු කළ යුතු නරක පුරුදු

බොදු දරුවන් ලෙස අප ශීලාචාරව හැදෙන්නට වැඩෙන්නට ඕනෑ. හැම ක්‍රියාවකින්ම බෞද්ධකම, හැදියාව අන් අයට පෙන්නුම් කරන්නට ඕනෑ.

ආහාර ගැනීමේ දී අනුගමනය කළ යුතු හොඳ පුරුදු මොනවාද? බුදුරජාණන් වහන්සේ එය පියවරෙන් පියවර අපූර්ව ලෙස විස්තර කොට තිබෙනවා.

මිනිසුන් ලෙස ජීවත් වුණ ද අප අතර සිටින ඇතැම් අයගේ ස්වරූපය අමනුෂ්‍යයන් වගෙයි. හිරු නැඟී හෝරා කිහිපයක් ගෙවෙනතුරු පිබිදෙන්නට මැළි, දත් මැද මුහුණ සෝදන්නට, හිස පීරා පිළිවෙලට ඉන්නට අලස, පිරිසුදු ඇඳුම් අඳින්නට, කෑමට පෙර අත සෝදන්නට, නිවෙසට අමුත්තෙක් පැමිණි විට සුහද මුහුණින් පිළිගන්නට නොදන්නා, මිනිසුන් සමඟ සිනාසෙන්නට නොදන්නා කෙනෙක් දුටුවනම ‘ඒ නම් මනුෂ්‍යයෙක් නොවෙයි. අමනුෂ්‍යයෙක්’ යැයි වැඩිහිටියන් පවසනු ඔබ අසා ඇති. මේ දුෂ්චරිත අපගේ ජීවිත ඇඳුරු කරනවා. අමනුෂ්‍ය ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරනවා. අඳුරෙන් එළියට එන්නට නම් කුඩා කාලයේ සිටම අප ශීලාචාර හැසිරීම්වලට හුරු පුරුදු විය යුතුයි. අපේ බුදුහාමුදුරුවෝ පුංචි දරුවන්ගේ ශීලාචාරකම ඉහළින් අගය කළා.
Continue reading දුරු කළ යුතු නරක පුරුදු

Posted on

සංවේදී දරුවෙක් හදමු

සංවේදී දරුවෙක් හදමු

අප්‍රමාණ බලාපොරොත්තු සමඟින් ජීවිතය ජීවත් කරවන්නට ශක්තියත්, ධෛර්යත්, ලැබෙන්නේ තමන්ගේ දරුවන් නිසා බව දාරක ස්නේහයෙන් පිරි හදැති මවුපියවරුන්ගේ හැඟීම ය. සිය කුස නොපිරුණ ද දරුවන්ගේ කුස් හිස් නොකරන්නට, දැන උගතුන් කරන්නට වෙහෙසකර බව නොබලා ඔවුහු දිවා රෑ කාලය වෙන්කරන්නේ ඒ බලාපොරොත්තු මුදුන් පමුණුවා ගන්නටය.

එසේ වුව, අතීතයට සාපේක්ෂව වර්තමානයේ මවුපිය, දූදරු අතර වූ බන්ධනයේ යම් හිඩැසක් , දුරස් බවක් ඇති බව අපි දකිමු. දුකකදී, විපතකදී ළතෙත් නොවන, අකීකරු, කඳුළ වියැළුණ දරුවන් බොහෝ වෙති. එය ඔවුන්ගේ වරදකැයි දොස් කිව නොහැක. ඒ නොදැනුවත්ම හෝ මවුපියන්ගෙන්ම සිදු වූ අඩුපාඩුවක, නොසැලකීමක ප්‍රතිඵලයන් ය. නැණවත්කම මෙන්ම ගුණවත් බවද දරුවන්ට දායාද නොකිරීමේ ඵලයන්ය.

සංවේදී, දුකෙහිදී පිහිටවන, නිරහංකාර, අනතිමානී, අනුන් ගැන සිතන දරුවකු හදාවඩා ගැනීම සඳහා , බුදු සමයේ මෑණියන්ගේ කාර්ය භාරය ඉහළින් වර්ණනා කෙරේ. විශේෂයෙන් මවක් දරු ගැබක් ලත් මොහොතේ සිටම දරුවා වෙනුවෙන් අනුගමනය කළ යුතු කාර්ය භාරයක් ධර්මයෙහි සඳහන් කෙරේ. අතීතයේ ‘ගබ්බ පරිහාර’ යනුවෙන් හැඳින්වූයේ ද මේ කාර්යභාරයම ය. දරු ගැබට දෙමසක් සපිරීමත් සමඟ අම්මා කරන කියන දේ, සිතන පතන දේ කුසහොත් දරුවාට ද දැනෙන බව නූතනයේ සොයාගෙන තිබේ. ඒ අනුව ගැබිනි මව නිරන්තරයෙන්ම කරුණා, මෛත්‍රී සිතින්, සිතේ සතුටින්, මානුසික ගුණ ධර්ම ඇතිව, අතෘප්තියෙන් තොරව කාලය ගෙවීම වැදගත් වේ. එමෙන්ම තරහ ගැනීම්, කෝප වීම්, ඊර්ෂ්‍යා ආදී නුසුදුසු කෙලෙස් මර්දනය කරගත යුතුවේ. මෙසේ අධ්‍යාත්මික වශයෙන් මෙන්ම පරිබාහිරව පරිසරයේ සිදුවන වෙනස්කම් ද කුසහොත් දරුවාට බලපෑම් කරයි. මේ නිසා මවගේ ළඟින් හිඳින, දරුවාගේ පියාණන් ඇතුළු පවුලේ අනෙකුත් සාමාජිකයන්ද ඇයට සිත් වේදනා ඇති නොවන ලෙස, කෝප ගැන්වීම් ඇති නොවන ලෙස, සතුටින් සිටින ලෙස, ක්‍රියා කිරීමේ අවශ්‍යතාව බුදු දහමේ පෙන්වා දී තිබේ. අහිතකර යම් දෙයක බලපෑමක් ලැබුණේ නම් ඒ දරුවා මෙලොව උපත ලබන්නේද, ඒ අහිතකර ස්වරූපයට අනුකූලවම ය. ක්‍රියාකාරී වන්නේද එලෙසම ය. දරුවන් අකීකරු වීමට තමන්ට නොගැළපෙන විවිධ ක්‍රියාවන්හි නිරත වීමට මෙම මූලික හට ගැනීම නිසි අයුරින් සිදු නොවීම හේතුවන බව නූතන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මගින්ද හෙළිදරව් වී තිබේ.
Continue reading සංවේදී දරුවෙක් හදමු

Posted on

මානය දියුණුවට බාධාවකි

මානය දියුණුවට බාධාවකි

බුදුරදුන් තුළ පැවති නායකත්ව ගුණ අතර සහනශීලීත්වය ඉතා වැදගත් වූ ගුණයකි. ශ්‍රාවකයන් උදෙසා මෙන් ම තම අනුගාමිකයන් උදෙසා ද සහනශිලීත්වයෙන් යුක්තව කටයුතු කළහ. අන්‍යාගමිකයන් විෂයෙහි ද මෙම ගුණය විදහා දක්වන්නට උන්වහන්සේ කටයුතු කළහ. විනය නීති පවා පැනවූයේ අවශ්‍යතාවය සඳහා පමණි. මහා පරිනිබ්බාණ සූත්‍රයේ දී පවා දේශනා කළේ භික්ෂූන් වහන්සේ පාලනය කිරීමේ වුවමනාවක් තමන් වහන්සේට නොමැති බවයි. කාශ්‍යප හිමියන් වනගතව විසීම පිළිබඳව කරුණු විමසූ අවස්ථාව මීට කදිම නිදසුනකි. ඇතැම් විනය නීතිරීති පවා අවස්ථාවට අනුකූලව වෙනස් කර ගැනීම ඊට කදිම නිදසුනකි.

වස්සාවාසික ශික්ෂාව පැනවීම මෙන් ම අනෙක් සෑම ශික්ෂාවක් තුළම මෙම සහනශිලී ගුණය හඳුනාගත හැකිය. එමෙන්ම අවසාන වශයෙන් පිරිනිවන් මඤ්චකයේ දී ආනන්ද හිමියන් අමතා බුදුරදුන් දේශනා කරනුයේ ඛුද්ධානු ඛුද්ධක ශික්ෂාපද පවා වෙනස් කරගන්නා ලෙසයි. ඇතැම් ශික්ෂාපද අවස්ථා ගණනාවකදී සංශෝධනයට ලක්කළහ. එසේ සිදු කළේ උන්වහන්සේගේ සහනශිලීත්වය ප්‍රදර්ශනය කරමිනි. නායකයෙකු සැබෑ නම් ඔහු තුළ මෙම ගුණය තිබිය යුතුමය. තවද අන්‍ය ආගමිකයන් හා ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් මැදහත්ව අධ්‍යනය කරමින් තම සසුනේ උන්නතිය වෙනුවෙන් ක්‍රියා කළහ. ශාසනික තනතුරු පිදීම හා ඇතැම් අභියෝගාත්මක අවස්ථාවන්හි දී මෙම ගුණය හඳුනාගත හැකිය. පාරිලෙය්‍ය වනයට වැඩමවීම එයට එක් උදාහරණයකි. ඡන්න හිමියන්ට බ්‍රහ්ම දණ්ඩනය පැනවීම උන්වහන්සේගේ සහනශීලි ආකල්පය ප්‍රදර්ශනය වන ප්‍රධාන අවස්ථාවකි. මෙහි දී බ්‍රහ්ම යනු උතුම් යන්නයි.
Continue reading මානය දියුණුවට බාධාවකි

Most reason search:

  • මානය