Posted on

මත්පැන් වැළදූ සාගත හිමි

මත්පැන් වැළදූ සාගත හිමි

බුදුන් වහන්සේ කොසඹෑ නුවර වැඩ සිටිය සේක්, භික්ෂූන් ද සමඟ සැවැත්නුවර වස් විසීමට වැඩිය සේක. වස්වසන අතර ප්‍රාදේශීය නිරීක්ෂණ චාරිකාවන්හි යෙදෙන සේක. භික්ෂූන් සමඟය. එක් දිනෙක එසේ “භද්දකච්චානා” නම් නියම්ගම ඔස්සේ වඩිමින් සිටිය සේක්, ඒ ගමන අනතුරුදායක ය යි කියා සිටීමට ඒ පෙදෙසේ ගොවියෝ, ගවපාලකයෝ ආදීහු දිව ආහ.

”ස්වාමීනි, මහාභයානක නාගරාජයෙක් අම්බතීර්ථය ප්‍රදේශයේ අර පෙනෙන ජටාධර තාපසාරාමයේ ඉන්නවා…ඔබවහන්සේලාට බේරිලා යන්න පුළුවන් වෙන්නේ නැහැ…”

දෙවන වරටත්, තුන්වන වරටත් කෙරුණු ඒ අනතුරු ඇඟවීම නොතකා ඉදිරියට ම වඩිනා කල්හි අම්බතීර්ථ තාපසාරාමයේ විෂඝෝර නාගරාජයා දෂ්ට කිරීමට දිවආවේය. ඒ මහා නාගයා අධිෂ්ඨාන බලයෙන් දමනය කිරීමට හෙවත් අවනත කරගැනීමට භික්ෂුනමක් සමත් වූයේ ය. “සාගත” නම් භික්ෂුුනම ය. ඒ සිද්ධියත් භික්ෂූන් වහන්සේත් පිළිබඳ කීර්තිය මුළු දඹදිව පුරා පැතිරගියේය.

සැවැත්නුවර වස් කාලය අවසන් ව, කොසඹෑ නුවරට වඩින බුදුසමිඳුන් හා භික්ෂූන් පිළිගැනිමට සැදැහැවත්තු පෙරමඟට ආහ. බුදුන්වහන්සේට පමණක් දෙවැනි ව ඔවුන්ගේ අවධානයට යොමු වුණ සේක් සාගත ස්වාමීන් වහන්සේ ය. පැතිර පැවැති නාගදමන කීර්තිය නිසා ය. සාගත සමිඳුන් වෙත පැමිණි ඔවුහු මෙසේ ඇසූහ:

”වළඳන්නට හොඳට ම කැමැති දෙයක් ඔබවහන්සේට ලබාගන්නට අමාරු වෙලා තියෙනවා ද? ඒවා ලබාදෙන්න අපට කියන්න!”

සාගත ස්ථවරයාණෝ නිහඬව සිටියහ. කැමැති දේ ඉල්ලා ලබාගැනීම භික්ෂු සිරිතක් නොවන බැවිනි. අසල සිටි සමහර භික්ෂූහු මේ පිළිතුර දුන්හ:

”මුන්වහන්සේ බොහෝම කැමැතියි ‘කාපෝතිකා’ කියන මද්‍යපාන වර්ගයට … ඒත් ඒවා ලබාගන්න අමාරුයි.”

එය අසාගත් සැදැහැවත්තු බුදුන්වහන්සේ කරා ගොස් මේ ආරාධනය කළහ:

”හෙට උදේ දානයටත්, දවල් දානයටත්, ඒ අතරතුර අප ඇසුරුකරමින් සැරිසරන්නට වඩින්න … භික්ෂූන් සමඟ…”

ඒ ආරාධනයෙන් බුදුසමිඳුන් සමඟ මහාසංඝයා අතර පැමිණෙන සාගත සමිඳුන් පිළිගැනීමට තැනින් තැන නිවෙස්හි ‘කාපෝතිකා’ මද්‍යසාරය සූදානම් කර තැබිණි. සාගත සමිඳාණෝ සැරිසරමින් ඒ ස්ථානයන්හි ම ගැවැසුණහ. දහවල් දානය වේලාවේත් එයින් එක් තැනක ඒ සමිඳුන් ඇතැයි සෙස්සන් සිතන්නට ඇත.

බුදුන් වහන්සේත් මෙම දින වන තෙක් සුරා පානය නොකරන්න ශික්ෂා පදයක් පනවලා නොතිබුණු නිසාත් සාගත ස්ථවීරයන් හැම ගෙදරකින්ම ලැබුණු කපෝතිකා මද්‍යසාරය පානය කර හොඳටම මත්වී කෙලින් හිටගන්නත් නොහැකිව නගර දොරටුව අසළ තියෙන කුණු ගොඩකට වැටී විකාර දොඩවමින් සිටියහ.

දහවල් දානයෙන් පසු බුදුන්වහන්සේ භික්ෂූන් පිරිවරාගෙන නගරයෙන් පිටතට වඩින සේක්, සාගත ස්ථවිරයන් නගර දොරටුවෙන් පිටත වැතිරී දොඩවමින් සිටිනු දුටුසේක. බුදුසමිඳුන් අනුමැතියෙන් භික්ෂූහු සාගත තෙරණුවන් ඔසවාගෙන ආහ. ආරාමයේ බිම සැතැප්පවූයේ හිස සම්බුදු සිරිපතුල් දෙසට යොමු කොටය. එහෙත්, සාගත සමිඳු දඟලමින් පෙරළී නැවැතුණේ සම්බුදු සිරිපතුල් දෙසට දෙපා දිගු කොටගෙන ය. එය දුටු භික්ෂූහු මවිතයට පත්වූහ. බුදුන්වහන්සේ කෙරෙහි තද ගෞරවයක් දක්වන්නකු වූ සාගත සමිඳුන් මෙවෙලේ මෙසේ හැසිරීම ගැන ය.

බුදුන්වහන්සේ හා භික්ෂූන් අතර මෙවැනි සංවාදයක් ඇතිවිය

බුදුන් වහන්සේ :- මහණෙනි, මීට කලින් මේ සාගත හාමුදුරුවෝ මට ගෞරව සත්කාර කළා නේද ?

හාමුදුරුවරු :- එහෙමයි ස්වාමීනි, මේ සාගත හාමුදුරුවෝ ඔබවහන්සේට ගෞරව සත්කාර කළා පමණක් නෙමෙයි ඔබවහන්සේට උපස්ථානත් කළා

බුදුන් වහන්සේ :- මහණෙනි, දැන් මේ සාගත හාමුදුරුවෝ මට ගෞරව සත්කාර කරනවාද ?

හාමුදුරුවරු :- ස්වාමීනි, සාගත හාමුදුරුවෝ මීට කලින් ඔබවහන්සේට ගෞරව සත්කාර කළාට දැන් එහෙම කරන්නේ නැහැ. දැන් මේ සාගත හාමුදුරුවෝ නිදාගෙන ඉන්නෙත් ඔබවහන්සේ දිහාවට කකුල් දිගු කරගෙන

බුදුන් වහන්සේ :- මහණෙනි, මේ සාගත හාමුදුරුවෝ අම්බතීර්ථයේ නාගරාජයා දමනය කළා නේද ?

හාමුදුරුවරු :- එහෙමයි ස්වාමීනි

බුදුන් වහන්සේ :- මහණනි, සැවැත්නුවර අම්බතීර්ථය ප්‍රදේශයේ දී ඒ මහානාගයා දමනය කළ මේ සාගත භික්ෂුව දැන් සිටින්නේ දියබරියකු දමනය කරන්නටවත් පුළුවන් තත්ත්වයක ද?”

හාමුදුරුවරු :- ස්වාමීනී, මොන දමනය කිරීමක්ද ? වැටිලා ඉන්න හැටි දැක්කාමත් දුකයි

බුදුන් වහන්සේ :- මහණෙනි, යමක් පානය කළාම පියවි සිහිය නැතිවී යනවා නම් විකාරයට පැමිණෙනවා නම් එය පානය කළ යුතුද ?

හාමුදුරුවරු :- ස්වාමීනී, ඒ වගේ දේවල් පානය කළ යුතු නැහැ

බුදුන් වහන්සේ :- මහණෙනි, මේ සාගත හාමුදුරුවෝ කරපු දෙය ඔහුට ගැලපෙන්නේත් නැහැ කැප වන්නේත් නැහැ. එය නොකළ යුත්තක්. මේ සාගත හාමුදුරුවෝ කිසිම ලැජ්ජාවක් බයක් නැතිව මත්පැන් පානය කලා. ඒක නොපැහැදුණු අයගේ පැහැදීම පිණිසත් පැහැදුණු අයගේ වැඩි දියුණුවටවත් හේතු වෙන්නේ නැහැ.

මහණෙනි, ඒ නිසා අද පටන් භික්ෂූන් මත්පැන් පානය නොකළ යුතුයි. යම් භික්ෂුවක් මත්පැන් පානය කරනවා නම් පචිති වේය.

බුදුන් වහන්සේ මද්‍යපාන තහනම භික්ෂු විනයට එවෙලේ එක්කළ සේක. මත්පැන් පානයෙන් භික්ෂූනට ‘පචිත්තියාපත්ති” හෙවත් “පචිති ඇවත” සිදුවන බව සඳහන් කිරීමෙනි.

පහුවෙනිදා උදේ සුපුරුදු තත්වයට පත්වීමෙන් පසුව තමන් කලින් දවසේ හැසිරුණු හැටි අසා ලැජ්ජාවට පත්වුණු සාගත තෙරණුවෝ බුදුන් වහන්සේගෙන් ඒ සම්බන්ධව සමාව ඉල්ලීය. පසුව අප්‍රමාදීව භාවනා කටයුතුවල යෙදුණු සාගත තෙරණුවෝ අවසානයේදී රහත් බවට පත්විය .

සාගත මහරහතන් වහන්සේ තේජෝ ධාතුවට සමවදින්නන් අතරින් අග්‍රස්ථානය ලැබූහ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*