Posted on

බුදුන් වදාළ ධර්මය

බුදුන් වදාළ ධර්මය

දෙව්, බඹුන් දැක ගන්නට නම් අෂ්ට ඤාණය ප්‍රමාණවත් වෙනවා. ඒ කියන්නේ, දිබ්බචක්ඛු, ඉද්ධිවිධ, චෙතොපරිය, යථාකම්මූපග, අනාගත, පච්චුප්පන්න, අතීත, පුබ්බේනිවාසානුස්සති යන ඤාණ අටයි. අපේ බුදුහාමුදුරුවන්ට තවත් ඤාණ සම්භාරයක් ඇතුළු අෂ්ට පරිවත්ත අධි දේව ඥානය පවා තිබූ බව සඳහන් වෙනවා.

මේ නිසායි, බුදු රදුන් හැරුණු කොට සෘද්ධිමතුන් අතර අග තැන්පත් මුගලන් මහ රහතන් වහන්සේ සහ දිබ්බචක්ඛු ඤාණාලාභීන්ගෙන් අගතැන්පත් අනුරුද්ධ මහරහතන් වහන්සේ වැනි මහ රහතන් වහන්සේ කිහිප නමක් පමණක් දෙව්, බඹුන් සමග සමීපව කටයුතු කර තිබෙන්නේ.

එසේ නම් බුදුරදුන්ගේ මහා ඤාණ සම්භාරය සුවාසු දහසක් ධර්මස්කන්ධයකට සීමා වුණේ ඇයි?

පන්සාලිස් (හතළිස් පස්) වසරක් තුළ විනය පිටකය 21, 000 ක්, සූත්‍ර පිටකය 21, 000 ක් හා අභිධර්ම පිටකය 42, 000 ක් වශයෙන් ඔබ කියපු පරිදි සුවාසූ (84,000) දහසක ධර්මස්කන්ධයක් දේශනා කොට වදාරා තිබෙනවා. සත්වයන්ට සසරින් එතර වෙන්න, මේ ධර්මස්කන්ධය ඕනෑවටත් වඩා ප්‍රමාණවත් වෙනවා. නමුත්, උන්වහන්සේ සතු දැනුම හා දැක්ම ඊටත් වඩා බොහොම වැඩියි. ඒ බව සංයුක්ත නිකායේ, සිංසපා සූත්‍රයෙන් මෙසේ විස්තර කෙරෙනවා.

දවසක් බුදු හාමුදුරුවෝ මහා සංඝයා පිරිවරා ගෙන වන පෙදෙසක් මැදින් චාරිකාවේ නිරත වන අතර ඇට්ටේරියා ගසක් යට විවේක සුවයෙන් වැඩ සිටි සේක. එවිට එම ගසින් බිම වැටී තිබුණ කොළ මිටියක් බුදුරදුන් අතට ගෙන මෙහෙම විමසනු ලැබුවා.

‘මහණෙනි, මේ මගේ අතේ තිබෙන කොළද වැඩි නැති නම් මේ ගසේ තිබෙන කොළ ද වඩා වැඩි’ යනුවෙන් එවිට නොපැකිලිව මහා සංඝයා ‘ගසේ කොළ ඉතා වැඩි’ යැයි තථාගතයන් වහන්සේට පිළිතුරු දී සිටියා. ඉන් පසු බුදුහාමුදුරුවෝ විසින් ‘මහෙණනි මේ ගහේ කොළ ද වැඩි, නැතිනම් මේ වනයේ කොළ ද වඩා වැඩි’ යනුවෙන් නැවතත් විමසනු ලැබුවා. එවිටත් මහා සංඝයා ‘වනයේ කොළ ඉතා ම වැඩි’යි යනුවෙන් පිළිතුරු දුන්නා.

ඉනික්බිතිව, එලෙසම ‘මහණෙනි, බුදුවරු දැනගත් ධර්මය මේ වනයේ ඇති කොළ තරම් බොහෝ වැඩි බවත්, බුදුරදුන් ලොවට දේශනා කොට වදාළේ අතේ ඇති කොළ මිට මෙන් ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් බවත් විස්තර කර තිබෙනවා. ඉන් පැහැදිලි වෙනවා, බුදුරදුන් දේශනා නොකළ ධර්මය එම වනයේ කොළ තරම් ඉතා වැඩි බව. උන්වහන්සේ එසේ කළේ, ලොව්තුරා සම්මා සම්බුදු කෙනෙකු සාර සංඛ්‍යෙ කල්ප ලක්‍ෂයක් මුළුල්ලේ පාරමී දම් සම්පූර්ණ කරමින් අවබෝධ කර ගත් මහා ධර්මස්කන්ධය ලෝකයාට විෂය නොවනු නිසා විය යුතුයි.

පරියාපත්ති ධර්මය(බුද්ධ වචනය)
ප්‍රතිපත්ති ධර්මය (ශීලාදී ගුණධර්ම)
ප්‍රතිවේධ ධර්මය (සතර මග, සතර එල)
ත්‍රිපිටකය.

  1. විනය පිටකය.
  2. සුත්‍ර පිටකය.
  3. අභිධම්ම පිටකය.

විනය පිටකය – 21000

  1. පරාජිකා පාළිය
  2. පාචිත්ත පාළිය
  3. මහා වග්ග පාළිය
  4. චුල්ල වග්ග පාළිය
  5. පරිවාර පාළිය.

*දේශක රහතන් වහන්සේ(උපාලි රහතන් වහන්සේ).

සුත්‍ර පිටකය – 21000.

  1. දීඝ නිකාය – සුත්‍ර 34 – බණවර 64-දේ,ර,ව.අානන්ද මහාරහතන් වහන්සේ.
  2. මජ්ක්ධිම නිකාය – සුත්‍ර 152 -බණවර 80 – දේ,ර,ව. සැරියුත් මහාරහතන් වහන්සේ.
  3. සංයුක්ත නිකාය – සුත්‍ර 7762 – බණවර 100 – දේ,ර,ව. මහා කාෂ්‍යප මහාරහතන් වහන්සේ.
  4. අංගුත්තර නිකාය – සුත්‍ර 9552 – බණවර 120 – දේ,ර,ව අනුරුද්ධ මහාරහතන් වහන්සේ.
  5. ඛුද්දක නිකාය – කුඩා ග්‍රන්ථ 15 කි
    1. ඛුද්දකපාඨ
    2. ධම්ම පද
    3. උදාන
    4. ඉතිවුත්තක
    5. සුත්තනිපාත
    6. විමාන වත්ථු
    7. පෙත වත්ථු
    8. ථෙර ගථා
    9. ථෙරි ගථා
    10. ජාතක
    11. නිද්දෙස
    12. පටිසම්භිදාමග්ග
    13. අපදාන
    14. බුද්ධවංශ
    15. චරියා පිටක.

අභිධම්ම පිටකය – 42000

  1. ධම්ම සඬ්ගණී ප්‍රකරණය
  2. විභඬ්ග ප්‍රකරණය
  3. ධාතුකථා ප්‍රකරණය
  4. පුද්ගල පඤ්ඤත්ති ප්‍රකරණය
  5. කථාවත්ථු ප්‍රකරණය
  6. යමක ප්‍රකරණය
  7. පට්ඨාන ප්‍රකරණය .

84000 ධර්මස්කන්ධය.

*සුවාසු දහසක් ධර්මස්කන්ධය ශාස්තෘ ශාසනය වශයෙන් නව වැදෑරුම් වේ.

  1. සුත්තං
  2. ගෙය්‍යං
  3. වෙය්‍යකරණං
  4. ගථා
  5. උදානං
  6. ඉතිවුත්තං
  7. ජාතකං
  8. අබ්භුතධම්මං
  9. වෙදල්ලං = සතුටත්,නුවණත්,ගෙන දෙන චූල හා මහා වෙදල්ල සුත්‍රාදිය.

*බුදුන් වහන්සේ වදාළ ධර්මයේ එක් අදහසක් ගෙන දෙන ගථාවක්,ප්‍රශ්ණෝත්තරයක් හෝ වාක්‍යයක් එක ධර්මස්කන්ධයකි.
*බුදුන් වහන්සේ පිරිනිවී තුන් මාසයකින් මහා කාෂ්‍යප මහාරහතන් වහන්සේගේ මුලිකත්වයෙන් මෙසේ ධර්ම,විනය ධාරණය කර ගැනීමේ පහසුව පිණිස බෙදා(නිකාය වශයෙන්)සංගායනා කරන ලදී.
*සතලිස් පස් වසරක් වැඩසිටි බුදුන් වහන්සේ දෙසු සියළු ධර්මස්කන්ධය මෙය පමණක් නොවන බව සැලකිය යුතුයි.
*දිනක් ඇට්ටේරිය වනයක් තුළදීකොළ මිටක් අතට ගත් බුදුරජාණන් වහන්සේ වඩා වැඩි තම අතේ ඇති ඇට්ටේරිය කොළ ප්‍රමාණයද,වනයේ ඇති කොළ ප්‍රකරණයදැයි විමසා පිළිතුරු දුන් භික්ෂූන්ට දේශනා කළේ”මහණෙනි,ඔබට දෙසු ධර්මය අතේ ඇති කොළ හා සමානයි.නොදෙසු ධර්මය මේ වනයේ කොළ සේ විශාලය”යනුවෙනි.

Most reason search:

  • බුදුන් වදාළ ධර්මය
  • budun wadala dharmaya

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*